จ้างพัฒนาซอฟต์แวร์ ราคาคิดยังไง งบเท่าไหร่ถึงพอ

ปัจจัยที่กำหนดราคาซอฟต์แวร์สั่งทำ

ตอบตรงประเด็นก่อนเลย ราคาของงานพัฒนาซอฟต์แวร์สั่งทำไม่ได้ขึ้นอยู่กับจำนวนหน้าจอหรือฟีเจอร์อย่างที่หลายคนคิด แต่ขึ้นอยู่กับ 3 ปัจจัยหลัก คือขอบเขตงาน (ต้องทำอะไรบ้างจริงๆ) ความซับซ้อนของระบบ (เชื่อมต่อกับระบบอื่นกี่จุด ต้องรองรับข้อมูลแบบไหน) และทีมที่ลงมือทำจริง (ระดับประสบการณ์ ขนาดทีม อยู่ในประเทศหรือจ้างต่อออกไปอีกที)

ใบเสนอราคาสองใบที่ต่างกันหลายเท่าสำหรับโจทย์เดียวกัน ไม่ได้แปลว่าใบใดใบหนึ่งโก่งราคาเสมอไป บ่อยครั้งเป็นเพราะแต่ละเจ้าตีความขอบเขตงานไม่เหมือนกัน หรือใช้ทีมคนละระดับ เข้าใจ 3 ปัจจัยนี้ก่อน จะช่วยให้อ่านใบเสนอราคาแต่ละเจ้าออกง่ายขึ้นมาก

โมเดลคิดราคาแบบต่างๆ ในตลาดซอฟต์แวร์

ผู้ให้บริการพัฒนาซอฟต์แวร์ในไทยมักคิดราคาด้วย 3 โมเดลหลัก แต่ละแบบมีจุดแข็งจุดอ่อนต่างกัน ไม่มีแบบไหนดีที่สุดตายตัว ขึ้นอยู่กับว่างานของคุณรู้ขอบเขตชัดแค่ไหน

ถ้าโจทย์ของคุณสรุปขอบเขตงานได้ชัดเจนตั้งแต่ต้น ราคาเหมาจ่ายมักควบคุมงบได้ดีที่สุด เพราะรู้ตัวเลขสุดท้ายก่อนเริ่มงานจริง

• เหมาจ่าย — ตกลงขอบเขตงาน ระยะเวลา และราคาทั้งหมดก่อนเริ่มงาน เหมาะกับงานที่รู้ความต้องการชัดเจนแล้ว งบไม่บานปลายเพราะราคานิ่งตั้งแต่ต้น แต่ถ้าอยากเปลี่ยนขอบเขตงานกลางทาง ต้องประเมินราคาส่วนต่างเพิ่มทุกครั้ง
• รายชั่วโมง — จ่ายตามชั่วโมงทำงานจริง เหมาะกับงานที่ขอบเขตยังไม่นิ่งหรือต้องปรับทิศทางบ่อย ยืดหยุ่นสูง แต่ถ้าไม่มีเพดานชั่วโมงกำกับไว้ งบมีสิทธิ์วิ่งเกินที่ตั้งใจไว้ได้ง่าย
• รายเดือน — จ่ายเป็นก้อนต่อเดือนเพื่อได้ทีมทำงานให้ต่อเนื่อง เหมาะกับงานระยะยาวที่มีเรื่องให้ทำเรื่อยๆ ไม่จบเป็นโปรเจกต์เดียว แต่ฝั่งลูกค้าต้องมีคนคอยบริหารทิศทางงานเอง

อะไรทำให้งบพัฒนาซอฟต์แวร์บานปลาย

งบที่บานปลายเกินคาด มักไม่ได้มาจากราคาที่แพงเกินจริงตั้งแต่แรก แต่มาจากช่องโหว่ที่ป้องกันได้ระหว่างทาง

• สรุปขอบเขตงานไม่ครบตั้งแต่ต้น พอเริ่มทำจริงถึงเจอฟีเจอร์ที่ลืมพูดถึงตอนคุยราคา
• เปลี่ยนใจกลางทาง เพิ่มหรือแก้ฟีเจอร์ระหว่างพัฒนาโดยไม่กลับไปคุยราคาใหม่ก่อน
• คิดราคารายชั่วโมงแบบไม่มีเพดาน ไม่มีใครคอยเบรกเมื่อชั่วโมงเริ่มบวมขึ้นเรื่อยๆ
• เจอระบบเดิมหรือ API ภายนอกที่ซับซ้อนกว่าที่ประเมินไว้ตอนแรก
• ข้ามขั้นตอนทดสอบระบบเพื่อให้เสร็จเร็ว แล้วต้องย้อนกลับมาแก้ทีหลังในราคาที่แพงกว่าเดิม

ช่วงราคาที่เจอบ่อยในตลาดไทย (แบบกว้างๆ)

ตัวเลขต่อไปนี้เป็นช่วงกว้างๆ ที่พบได้บ่อยในตลาดซอฟต์แวร์สั่งทำของไทย ไม่ใช่ราคาตายตัว เพราะแต่ละโปรเจกต์มีขอบเขตงานและความซับซ้อนต่างกันจริง ตัวเลขที่ใช้ได้จริงต้องรอดูหลังสรุปขอบเขตงานเท่านั้น

• ระบบขนาดเล็ก ฟังก์ชันเดียวชัดเจน ไม่ต้องเชื่อมต่อระบบอื่นมาก — มักอยู่ที่หลักแสนต้นๆ
• ระบบขนาดกลาง หลายโมดูล มีการเชื่อมต่อกับระบบภายนอกอย่าง LINE หรือ PromptPay — มักขยับขึ้นไปถึงหลักแสนปลายหรือหลักล้านต้นๆ
• ระบบขนาดใหญ่ ซับซ้อนสูง ต้องรองรับมาตรฐานอย่าง PDPA, HIPAA หรือ PCI-DSS เต็มรูปแบบ — มักอยู่ที่หลักล้านขึ้นไป

วิธีคุมงบตั้งแต่วันแรก

คุมงบให้อยู่หมัดได้ตั้งแต่ก่อนเซ็นสัญญา ไม่ต้องรอให้เกิดปัญหาก่อนแล้วค่อยแก้

• สรุปขอบเขตงานเป็นลายลักษณ์อักษรก่อนเริ่มพัฒนา ระบุให้ชัดว่าอะไรอยู่ในราคา อะไรไม่อยู่
• เลือกโมเดลราคาให้เหมาะกับสถานะของโปรเจกต์ ถ้ารู้ขอบเขตชัดแล้วให้ใช้ราคาเหมาจ่าย ถ้ายังไม่แน่ใจให้เริ่มจากรายชั่วโมงแบบมีเพดาน
• แบ่งงานเป็นช่วงๆ พร้อมจุดตรวจรับผลงาน แทนที่จะรอเห็นผลลัพธ์ทีเดียวตอนจบโปรเจกต์
• ตัดขอบเขตงานให้เหลือเฉพาะสิ่งที่จำเป็นต้องมีก่อนเปิดใช้งานจริง แล้วค่อยเพิ่มฟีเจอร์ทีหลังเมื่อเห็นผลจริงจากผู้ใช้งาน
• ถามตรงๆ ก่อนเซ็นสัญญาว่าค่าดูแลหลังส่งมอบคิดอย่างไร เพื่อไม่ให้เจอค่าใช้จ่ายที่ไม่คาดคิดในงบก้อนถัดไป