Buyer's Guide

ระบบอนุมัติเอกสารออนไลน์ ใบขอซื้อ ใบลา เบิกเงิน ทำแบบไหนดี

คู่มือสำหรับบริษัทที่ยังเดินเอกสารให้หัวหน้าเซ็น หรืออนุมัติกันในแชต LINE แล้วหาย้อนหลังไม่เจอ อธิบายกติกาที่ต้องตกลงกันก่อน ทางเลือกตั้งแต่ของฟรีถึงทำระบบเอง และเรื่องกฎหมายที่ต้องรู้

คำตอบสั้นๆ

ระบบอนุมัติเอกสารออนไลน์คือระบบที่รับคำขอ เช่น ใบขอซื้อ ใบลา หรือใบเบิกค่าใช้จ่าย ส่งไปให้ผู้อนุมัติตามกติกาของบริษัทโดยอัตโนมัติ แล้วเก็บประวัติว่าใครอนุมัติอะไร เมื่อไหร่ ถ้าเอกสารมีไม่กี่แบบและสายอนุมัติสั้น ฟอร์มออนไลน์หรือฟีเจอร์อนุมัติในโปรแกรมที่ใช้อยู่ก็พอ ถ้ากติกาขึ้นกับวงเงิน แผนก หรือโครงการ และต้องต่อกับระบบจัดซื้อหรือบัญชี การทำระบบเองมักคุ้มกว่า ตามพระราชบัญญัติว่าด้วยธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ การอนุมัติทางอิเล็กทรอนิกส์ใช้แทนการลงลายมือชื่อได้ ถ้าวิธีที่ใช้ระบุตัวผู้อนุมัติได้และเชื่อถือได้

ระบบอนุมัติเอกสารออนไลน์ คืออะไร

ระบบนี้แทนการเดินเอกสารกระดาษ หรือการส่งรูปเอกสารในแชตแล้วรอคำว่าโอเค พนักงานกรอกคำขอในระบบ ระบบดูกติกาแล้วส่งให้ผู้อนุมัติที่ถูกคน ผู้อนุมัติกดอนุมัติ ส่งกลับให้แก้ หรือปฏิเสธพร้อมเหตุผล ทุกขั้นตอนมีบันทึกเวลาและชื่อคนทำ

ประโยชน์ที่เห็นชัดที่สุดไม่ใช่ความเร็วอย่างเดียว แต่คือหาย้อนหลังได้ ตอนตรวจสอบบัญชี ตอนมีข้อสงสัยว่าใครอนุมัติการซื้อครั้งนี้ หรือตอนผู้บริหารอยากรู้ว่าคำขอค้างอยู่ที่ใคร

เอกสารที่นิยมทำเป็นระบบอนุมัติ

เริ่มจากเอกสารที่มีจำนวนมากที่สุด หรือเอกสารที่ค้างบ่อยที่สุด ไม่จำเป็นต้องทำทุกแบบพร้อมกัน

  • ใบขอซื้อ (PR) ที่อนุมัติแล้วกลายเป็นใบสั่งซื้อ (PO) ส่งให้ผู้ขาย
  • ใบลา ที่ต้องเช็กวันลาคงเหลือก่อนส่งให้หัวหน้า
  • ใบเบิกค่าใช้จ่ายและเงินทดรองจ่าย พร้อมแนบรูปใบเสร็จ
  • ขออนุมัติส่วนลดหรือราคาพิเศษ ก่อนออกใบเสนอราคาให้ลูกค้า
  • ขออนุมัติสัญญา หรือเอกสารที่ต้องผ่านหลายแผนก

กติกาอนุมัติที่ต้องตกลงกันก่อนทำระบบ

ส่วนที่ยากที่สุดไม่ใช่ตัวซอฟต์แวร์ แต่คือการเขียนกติกาที่ทุกคนใช้อยู่ในหัวออกมาเป็นตาราง ถ้ายังตอบไม่ได้ว่าใบขอซื้อยอดนี้ของแผนกนี้ต้องผ่านใคร ระบบก็ตอบไม่ได้เหมือนกัน ตารางข้างล่างเป็นตัวอย่างรูปแบบ ตัวเลขวงเงินเป็นตัวอย่างเท่านั้น

  • ผู้อนุมัติไม่อยู่ ใครอนุมัติแทน และนานแค่ไหนถึงส่งต่ออัตโนมัติ
  • แก้ไขเอกสารหลังอนุมัติแล้ว ต้องอนุมัติใหม่ไหม
  • ผู้ขอกับผู้อนุมัติเป็นคนเดียวกันได้ไหม
  • ใครเห็นเอกสารอะไรได้บ้าง เช่น ใบเบิกเงินเดือนหรือข้อมูลส่วนตัว
ตัวอย่างตารางวงเงินอนุมัติใบขอซื้อ (ตัวเลขสมมติ ให้ใช้วงเงินของบริษัทคุณเอง)
ยอดใบขอซื้อผู้อนุมัติขั้นแรกผู้อนุมัติขั้นถัดไป
ไม่เกิน 10,000 บาทหัวหน้าแผนกไม่มี
10,001 ถึง 100,000 บาทหัวหน้าแผนกผู้จัดการฝ่าย
เกิน 100,000 บาทผู้จัดการฝ่ายกรรมการผู้จัดการ

อนุมัติออนไลน์ ใช้แทนลายเซ็นได้ไหม

พระราชบัญญัติว่าด้วยธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ พ.ศ. 2544 มาตรา 9 วางหลักว่า ถ้ากฎหมายกำหนดให้ต้องลงลายมือชื่อ ลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์ใช้แทนได้ เมื่อใช้วิธีที่ระบุตัวเจ้าของลายมือชื่อได้ และแสดงได้ว่าเจ้าของรับรองข้อความนั้น และวิธีนั้นเชื่อถือได้เหมาะสมกับวัตถุประสงค์ ระบบอนุมัติที่ผู้ใช้ต้องล็อกอินด้วยบัญชีของตัวเอง และเก็บประวัติว่าใครกดอนุมัติเอกสารฉบับไหนเมื่อไหร่ ช่วยให้พิสูจน์สองข้อนี้ได้ง่ายกว่าข้อความ "โอเค" ในแชต

เอกสารทางภาษี เช่น ใบกำกับภาษี มีกติกาของกรมสรรพากรแยกต่างหาก และเอกสารบางประเภทกฎหมายยังกำหนดวิธีเฉพาะไว้ คู่มือนี้ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย ถ้าจะเลิกใช้ลายเซ็นบนกระดาษกับเอกสารสำคัญ ควรถามนักกฎหมายหรือผู้สอบบัญชีก่อน

ทางเลือกทำระบบอนุมัติ ตั้งแต่ของฟรีถึงทำระบบเอง

เลือกจากจำนวนแบบเอกสาร ความซับซ้อนของกติกา และระบบที่ต้องต่อด้วย ไม่ต้องเริ่มจากทางที่แพงที่สุด

สี่ทางในการทำระบบอนุมัติเอกสาร
ฟอร์มออนไลน์กับชีตฟีเจอร์ในโปรแกรมที่ใช้อยู่บริการอนุมัติเอกสารแบบเช่าทำระบบเอง
เหมาะกับเอกสารแบบเดียว สายอนุมัติสั้นงานที่อยู่ในโปรแกรมนั้นอยู่แล้ว เช่น ใบลาในโปรแกรม HRหลายแบบเอกสาร กติกามาตรฐานกติกาเฉพาะ ต้องต่อกับจัดซื้อ บัญชี หรือ LINE
ค่าใช้จ่ายฟรีหรือรวมในบริการที่มีอยู่รวมในค่าโปรแกรม หรือเป็นส่วนเสริมค่าเช่าต่อผู้ใช้ต่อเดือนค่าทำครั้งเดียว บวกค่าดูแล
กติกาตามวงเงินและแผนกทำได้น้อยตามที่โปรแกรมรองรับส่วนใหญ่ทำได้ได้ทุกแบบที่กำหนด
ประวัติการอนุมัติมีเท่าที่ชีตเก็บ แก้ย้อนหลังได้มีมีมี และออกแบบรายงานเองได้
ข้อมูลอยู่ที่ไหนในบัญชีของคนที่สร้างที่ผู้ขายโปรแกรมที่ผู้ให้บริการที่ที่คุณเลือก

แจ้งเตือนผู้อนุมัติผ่าน LINE ได้ไหม

ได้ และเป็นเหตุผลที่คำขอไม่ค้าง ผู้อนุมัติได้ข้อความใน LINE กดเข้าไปดูรายละเอียดแล้วอนุมัติได้เลย โดยล็อกอินผ่าน LINE Login ให้ระบบรู้ว่าเป็นใคร ข้อควรรู้คือข้อความแจ้งเตือนที่ระบบส่งออกไปเองนับเป็นข้อความพุชของ LINE OA ถ้าคำขอเยอะ ควรสรุปรวมรอบละครั้งแทนส่งทีละรายการ

ระบบการจัดซื้อของบริษัท มีอะไรบ้างนอกจากอนุมัติใบขอซื้อ

การอนุมัติใบขอซื้อเป็นแค่ขั้นแรก ระบบการจัดซื้อของบริษัทครอบคลุมตั้งแต่ขอซื้อ เลือกผู้ขาย สั่งซื้อ รับของ จนถึงตั้งหนี้และจ่ายเงิน ถ้าแต่ละขั้นอยู่คนละไฟล์ คำถามที่ตอบยากที่สุดคือของที่สั่งมาครบไหม และจ่ายเงินถูกยอดไหม

ระบบจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐ (e-GP) ที่มักขึ้นมาเมื่อค้นคำว่าระบบจัดซื้อ เป็นระบบของกรมบัญชีกลางสำหรับการซื้อของหน่วยงานรัฐ ไม่ใช่ระบบจัดซื้อภายในของบริษัทเอกชน ตารางข้างล่างคือขั้นตอนการจัดซื้อของบริษัททั่วไป

  • ทะเบียนผู้ขาย เลขประจำตัวผู้เสียภาษี บัญชีธนาคาร และเงื่อนไขการชำระเงิน
  • ราคาที่ตกลงไว้กับผู้ขายประจำ เพื่อให้ใบสั่งซื้อใช้ราคาเดียวกันทุกครั้ง
  • จัดซื้อวัตถุดิบตามจุดสั่งซื้อ ระบบเตือนเมื่อสต๊อกต่ำกว่าที่กำหนด
  • ร้านอาหารหรือธุรกิจหลายสาขา รวมรายการสั่งวัตถุดิบของทุกสาขาก่อนส่งให้ผู้ขาย
  • หนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย เมื่อจ่ายค่าจ้างหรือค่าบริการ
ขั้นตอนการจัดซื้อของบริษัท เอกสารที่ใช้ และสิ่งที่ระบบช่วยได้
ขั้นตอนเอกสารระบบช่วยอะไร
ขอซื้อใบขอซื้อ (PR)ส่งอนุมัติตามวงเงินและแผนก
เทียบราคาและเลือกผู้ขายใบเสนอราคาจากผู้ขายเก็บใบเสนอราคาไว้กับใบขอซื้อ และเห็นราคาที่เคยซื้อครั้งก่อน
สั่งซื้อใบสั่งซื้อ (PO)สร้างจากใบขอซื้อที่อนุมัติแล้ว ไม่ต้องคีย์ใหม่
รับของใบรับสินค้าเทียบจำนวนที่รับกับที่สั่ง แล้วเพิ่มเข้าสต๊อก
ตั้งหนี้และจ่ายเงินใบแจ้งหนี้และใบกำกับภาษีของผู้ขายเทียบใบสั่งซื้อ ใบรับสินค้า และใบแจ้งหนี้ให้ตรงกันก่อนจ่าย
รายงานสรุปยอดซื้อยอดซื้อแยกตามผู้ขาย แผนก และโครงการ

เมื่อไหร่ควรทำระบบอนุมัติเอง

ทำเองคุ้มเมื่อกติกาอนุมัติเป็นเรื่องเฉพาะของบริษัท และเอกสารต้องไหลต่อไปที่ระบบอื่น เช่น ใบขอซื้อที่อนุมัติแล้วต้องออกเป็นใบสั่งซื้อ ตัดงบประมาณของโครงการ และตั้งเจ้าหนี้ในระบบบัญชีโดยไม่ต้องคีย์ซ้ำ ถ้าแค่ต้องการให้ใบลาไม่หาย ใช้ของที่มีอยู่ก่อนดีกว่า

เช็กลิสต์ก่อนทำระบบอนุมัติเอกสาร

  • เขียนตารางวงเงินและผู้อนุมัติของแต่ละแผนกได้ครบ?
  • ตกลงแล้วว่าใครอนุมัติแทนเมื่อผู้อนุมัติไม่อยู่?
  • รู้ว่าเอกสารที่อนุมัติแล้วต้องไปต่อที่ระบบไหน?
  • ผู้อนุมัติทุกคนมีบัญชีของตัวเอง ไม่ใช้บัญชีร่วม?
  • มีประวัติว่าใครอนุมัติฉบับไหน เมื่อไหร่ และแก้ย้อนหลังไม่ได้?
  • ถามผู้สอบบัญชีแล้วว่าเอกสารไหนยังต้องใช้ลายเซ็นบนกระดาษ?

คำถามที่พบบ่อย

ระบบจัดซื้อ มีอะไรบ้าง?

ระบบจัดซื้อของบริษัทมักมีใบขอซื้อพร้อมสายอนุมัติ ทะเบียนผู้ขาย การเก็บใบเสนอราคาเพื่อเทียบราคา ใบสั่งซื้อ ใบรับสินค้า การเทียบใบสั่งซื้อ ใบรับสินค้า และใบแจ้งหนี้ก่อนจ่ายเงิน และรายงานยอดซื้อ ถ้ามีสต๊อก ระบบจะเพิ่มสต๊อกตอนรับของ และเตือนเมื่อวัตถุดิบต่ำกว่าจุดสั่งซื้อ

ระบบอนุมัติเอกสารออนไลน์ ฟรีมีไหม?

มี แบบง่ายที่สุดคือฟอร์มออนไลน์ส่งข้อมูลเข้าชีต แล้วให้ผู้อนุมัติแก้สถานะ หรือใช้ฟีเจอร์อนุมัติที่มีในชุดโปรแกรมสำนักงานที่บริษัทใช้อยู่ เหมาะกับเอกสารแบบเดียวที่สายอนุมัติสั้น ข้อจำกัดคือกติกาตามวงเงินทำได้น้อย และประวัติในชีตแก้ย้อนหลังได้

ใบขอซื้อ (PR) กับใบสั่งซื้อ (PO) ต่างกันยังไง?

ใบขอซื้อเป็นเอกสารภายใน ให้แผนกที่ต้องการของขออนุมัติซื้อ ใบสั่งซื้อเป็นเอกสารที่ส่งให้ผู้ขายหลังจากใบขอซื้อได้รับอนุมัติแล้ว ในระบบที่ดี ใบขอซื้อที่อนุมัติแล้วจะสร้างเป็นใบสั่งซื้อได้เลยโดยไม่ต้องคีย์ใหม่

อนุมัติในแชต LINE ถือว่าอนุมัติแล้วไหม?

อาจใช้เป็นหลักฐานได้ แต่พิสูจน์ยากกว่า เพราะต้องแสดงว่าข้อความนั้นหมายถึงเอกสารฉบับไหน และเอกสารไม่ได้แก้หลังจากนั้น ระบบอนุมัติที่ผูกการกดอนุมัติกับเอกสารฉบับนั้นและเก็บประวัติไว้ ทำให้ตรวจย้อนหลังได้ชัดกว่า เรื่องผลทางกฎหมายของเอกสารสำคัญ ควรถามนักกฎหมาย

ทำระบบอนุมัติเอกสารใช้เวลานานแค่ไหน?

ขึ้นกับจำนวนแบบเอกสาร จำนวนขั้นอนุมัติ และระบบที่ต้องต่อ ส่วนที่มักใช้เวลามากที่สุดคือการตกลงกติกาให้ครบก่อนเริ่ม ถ้าตารางวงเงินและผู้อนุมัติชัดตั้งแต่แรก งานพัฒนาจะประเมินเวลาได้แม่นขึ้นมาก